In deze gids
Zilvervisjes zijn onschuldig, maar wijzen bijna altijd op een te vochtige ruimte. Ventileer de badkamer of keuken, dicht kieren en spuit alleen waar je ze steeds ziet. Een spray tegen zilvervisjes pakt de dieren die er nu zitten, drogere lucht houdt ze weg.
Zilvervisjes bestrijden in 4 stappen
Zilvervisjes bestrijd je in vier stappen: vocht wegnemen, opruimen, kieren dichten en pas dan spuiten. De eerste drie werken het langst.
1. Maak de ruimte droger
Ventileer de badkamer, keuken en kelder goed, zeker na het douchen of koken. Zet een raam op een kier of gebruik de afzuiging langer, ook als het buiten kouder is. Is er een lekkage, verhelp die eerst; zonder die stap blijft de ruimte aantrekkelijk hoe vaak je ook spuit.
2. Ruim voedsel voor ze op
Berg boeken, kranten en dozen droog op, het liefst in een afsluitbare bak. Vochtig behangpapier en oud karton zijn favoriet bij zilvervisjes, dus die ruim je als eerste op. Stofzuig regelmatig achter kasten en langs plinten, want kruimels en stofnesten zijn een tweede voedselbron.
3. Dicht kieren en naden
Kit kieren bij plinten, leidingen en tegelvoegen dicht. Zo raken ze de schuilplaats kwijt en kunnen ze minder makkelijk van kamer naar kamer lopen. Let vooral op de overgang tussen badkamer en gang, waar vocht en droogte elkaar raken.
4. Spuit pleksgewijs waar nodig
Blijven ze komen ondanks een drogere ruimte, spuit dan pleksgewijs in de kieren en naden waar je ze ziet. Zie de volgende kop voor een spray die daarvoor is toegelaten en hoe je hem veilig gebruikt.
Reken op een paar weken voor je het verschil goed merkt: de eerste drie stappen werken traag maar blijvend, de spray pakt vooral de dieren die er op dat moment al zitten. Zie je na een maand nog steeds veel zilvervisjes, controleer dan nog eens op een lekkage die je gemist hebt.
Wat betekent zilvervisjes in huis?
Zilvervisjes in huis betekenen meestal dat een ruimte te vochtig is. Ze houden van hoge luchtvochtigheid en een warme kamer, zoals de badkamer, de keuken of een kelder.
Bijna elk huis heeft af en toe een enkel exemplaar; dat is normaal. Pas bij grote aantallen is er echt iets aan de hand. Zilvervisjes zelf doen weinig kwaad: ze eten stijfsel, schimmel en kruimels, en bijten of steken niet.
Ze komen vrijwel uitsluitend binnenshuis voor; buiten in de tuin tref je ze zelden aan. Overdag schuilen ze achter plinten, onder de badkuip of tussen tegelvoegen, en 's nachts komen ze tevoorschijn om te eten. Zie je er eentje overdag lopen, dan is dat vaak een teken dat er al meer zitten dan je denkt.
Zilvervisjes hebben geen vleugels en bewegen zich snel, golvend voortbewegend over vloeren en muren. Ze kunnen niet tegen droogte en verlaten een kamer die lang droog blijft vanzelf, op zoek naar een vochtiger plek elders in huis.
Oudere huizen met minder isolatie en een hoger vochtgehalte in de muren hebben er vaker last van dan goed geïsoleerde nieuwbouw na de eerste jaren. Ook een woning op de begane grond, dicht bij de kruipruimte, ziet ze gemiddeld vaker dan een appartement hoog in een flat.
Waarom ineens zoveel zilvervisjes?
Ineens veel zilvervisjes wijst bijna altijd op een lekkage, slechte ventilatie of een vochtige periode. De oorzaak zoek je in de ruimte waar je ze ziet, niet bij de dieren zelf.
Vaak is de badkamer de boosdoener: te weinig afzuiging na het douchen. Ook een lekkage onder de gootsteen, een muur die vocht doorlaat of een kelder met vochtig papier en karton lokt ze aan. Los je de oorzaak niet op, dan blijven ze terugkomen, ook na een spray.
Een lekkage of vochtplek
Een sluipende lekkage achter tegels, onder een wasmachine of bij een dakgoot geeft precies het klimaat waar zilvervisjes op afkomen. Vaak zie je de lekkage zelf niet, alleen de zilvervisjes die erop afkomen. Voel muren en plinten in de vochtige ruimte na op klamheid en kijk naar verkleuringen of loszittend behang.
Een vochtige winter of natte herfst
In een koude, vochtige periode condenseert vocht sneller tegen ramen en buitenmuren, en drogen ruimtes minder snel op. Zet in die maanden de verwarming en ventilatie iets vaker aan dan je gewend bent, vooral in kamers zonder radiator.
Een nieuwbouwwoning
Nieuwbouw bevat na oplevering nog veel bouwvocht in muren, vloeren en stucwerk. Dat vocht trekt de eerste jaren zilvervisjes aan, ook als je verder niets fout doet. Extra ventileren in het eerste jaar helpt het sneller op te lossen.
Welke spray werkt tegen zilvervisjes?
Tegen zilvervisjes werkt een spray met een Ctgb-nummer die je pleksgewijs in kieren en naden spuit. De meeste blijven daarna enkele weken werkzaam, zodat ook nieuwe zilvervisjes uit hun schuilplaats de dood vinden.
Spuit alleen in kieren, naden en achter kasten, koelkasten en radiatoren, tot die plekken zichtbaar vochtig zijn. Niet spuiten waar je eten maakt en niet op huisdieren of planten. Spuit ook niet op oppervlaktes die je met water dweilt dat op het riool of het oppervlaktewater loost, zoals sommige harde vloeren: dat is schadelijk voor waterdieren. Sla de behandelde plekken over bij het schoonmaken, anders is de spray zijn werk al kwijt voor hij klaar is. Lucht de ruimte daarna goed.
| Pleksgewijs, met nawerking | Direct op het insect | |
|---|---|---|
| Waar | In kieren, naden en schuilplaatsen | Rechtstreeks op het zilvervisje dat je ziet |
| Werkzaam | Enkele weken na het spuiten | Alleen op het moment zelf |
| Handig voor | Een terugkerend probleem in dezelfde ruimte | Een los exemplaar dat je toevallig tegenkomt |
| Let op | Behandelde plek niet meteen schoonmaken | Geen nawerking, dus geen bescherming daarna |
Welke spray het beste past, zie je op de pagina over zilvervisjes spray: daar staan alle 6 sprays met toelating, nawerking en prijs, waarvan 5 bedoeld voor pleksgewijs spuiten.
Koop altijd een middel met een Ctgb-nummer op de bus, een nummer dat begint met NL of EU of eindigt op een N. Dan is het middel in Nederland beoordeeld en toegelaten. Woorden als natuurlijk of plantaardig zeggen op zichzelf niets over de veiligheid of de werking.
Val en huismiddeltjes
Huismiddeltjes en een val helpen zelden tegen zilvervisjes, vocht wegnemen werkt beter. Ze zijn wel handig om te zien hoeveel dieren er precies zitten en waar.
| Middel | Werkt het? |
|---|---|
| Vochtige krant oprollen | Als val bruikbaar om te zien hoeveel er zitten. Lost de oorzaak niet op. |
| Kaneel, citroen, lavendel | Hooguit even op afstand. Niet onderbouwd als bestrijding. |
| Diatomeeënaarde | Werkt, beschadigt het pantser. Alleen in kieren, niet inademen. |
| Stofzuigen | Haalt losse exemplaren en eitjes weg, geen structurele oplossing. |
| Azijn | Milieu Centraal noemt azijn niet als toegelaten of aanbevolen middel. |
Zilvervisjes zelf doodslaan lost het onderliggende probleem niet op: er zit dan vaak al een hele populatie in de kieren die je niet ziet. Blijf je alleen incidenteel doodslaan, dan blijft de vochtige plek ze aantrekken en komen er steeds nieuwe bij.
Een bekende mythe is dat een zilvervisje bij het doodslaan eitjes verspreidt die daarna uitkomen. Dat klopt niet: zilvervisjes verstoppen hun eitjes altijd van tevoren in kieren en achter plinten, nooit in hun eigen lijf. Het echte probleem is dus niet het ene zichtbare dier, maar de rest van de populatie die je niet ziet.
Zilvervisje of papiervisje?
Een zilvervisje is donkerzilver en een centimeter of wat lang, een papiervisje is grijzer, groter en heeft een staart zo lang als het lijf zelf.
| Zilvervisje | Papiervisje | |
|---|---|---|
| Kleur | Donkerzilver, parelmoerglans | Grijzer, met spikkels |
| Houdt van | Vocht: badkamer, keuken, kelder | Warmte: verwarming, meterkast, zolder |
| Schade aan | Weinig, pas bij grote aantallen | Sneller schade aan boeken en archief |
Het verschil zit dus vooral in de plek waar je ze aantreft en het klimaat dat ze zoeken: het zilvervisje volgt vocht, het papiervisje volgt warmte. Twijfel je welke van de twee je hebt? Zie papiervisjes voor de aanpak die daarbij past.
De aanpak overlapt voor een groot deel: ook een papiervisje bestrijd je door de ruimte minder aantrekkelijk te maken en pleksgewijs te spuiten. Het verschil zit vooral in wat je weghaalt: bij een zilvervisje is dat vocht, bij een papiervisje warmte en opgeslagen papier.
Zilvervisjes voorkomen
Zilvervisjes voorkom je door de ruimte droog te houden: ventileren, lekkages verhelpen en papier droog opbergen.
Berg boeken, kranten en dozen op in een afsluitbare plastic bak in plaats van een kartonnen doos, zeker in een kelder of meterkast. Houd de temperatuur en luchtvochtigheid in vochtige ruimtes zo laag als praktisch is, en kit kieren bij plinten en leidingen dicht zodra je ze ziet. Zet in de badkamer en keuken de afzuiging standaard iets langer aan dan je gewend bent.
Een woning die je regelmatig lucht, krijgt zelden een grote populatie zilvervisjes. Merk je toch weer een enkel exemplaar, dan is dat meestal geen reden voor een nieuwe bestrijdingsronde: pas bij een terugkerende groep ga je terug naar de vier stappen hierboven.
Een vaste gewoonte helpt het beste: het raam op een kier na het douchen, de afzuigkap even doordraaien na het koken, en een keer per seizoen kijken of een kit-naad bij de badkuip of het aanrecht nog dicht zit. Zo blijft de badkamer of keuken droog genoeg om zilvervisjes geen reden te geven om te blijven.













